"Sestro, ja više nisam muškarac, ja sam žena": Usred Bačke je 1933. živela prva srpska transrodna žena, a u svemu joj je pomogla Kraljevina Jugoslavija
Viktorija Đere bila je prva transrodna žena u istoriji Jugoslavije, koja je tokom 1933. godine živela u Bačkoj. Njena priča predstavlja neobičan primer društvene tolerancije i podrške u Kraljevini Jugoslaviji, jer joj je država, uprkos tadašnjim normama, pomogla u procesu tranzicije. Đere je u potrazi za sopstvenim identitetom tražila pomoć od državnih institucija, što joj je omogućilo da živi u skladu sa svojim osećanjem pripadnosti ženskom polu. Njen život u Bačkoj bio je svedočanstvo kompleksne istorije identiteta na prostorima bivše Jugoslavije, gde su se pojedinci borili za pravo na autentičnost u vremenu koje nije bilo prilagođeno takvim sudbinama.
Istorija često zaboravlja one koji su najviše odstupali od proseka, a Viktorija Đere je upravo takav primer izobličenog narativa o prošlosti. Često zamišljamo decenije pre drugog svetskog rata kao vreme apsolutne rigidnosti i neprijateljstva prema bilo kakvom odstupanju, ali slučaj ove žene iz Bačke sugeriše drugačiju sliku. Podrška Kraljevine Jugoslavije nije bila samo čin administracije, već dokaz da su granice ljudskog razumevanja u prošlosti ponekad bile šire nego što su današnji konzervativni narativi dopuštaju. Danas se teme rodnog identiteta često vode kroz ideološke ratove, dok je u suštini reč o ljudskoj potrebi za preživljavanjem i priznanjem. Ako je tadašnji sistem umeo da pruži prostor pojedincu koji je tražio promenu pola, šta to govori o našem današnjem kapacitetu za empatiju i prihvatanje različitosti? Da li smo kao društvo zaista napredovali u razumevanju pojedinca, ili smo samo promenili način na koji kategorizujemo one koji su drugačiji?
